Decyzja o przeprowadzeniu badania wariografem nigdy nie należy do łatwych, zarówno w kontekście zlecenia badania, jak i wyrażenia zgody na poddanie się badaniu. Niestety życie często zmusza człowieka do działania wbrew sobie i wbrew przyjętym zasadom i schematom. Przed Państwem badanie wariografem – zamówienie, rezerwacja, czyli wszystko to, co powinniście wiedzieć, by zaspokoić swoją ciekawość w tej materii.
Wariograf potocznie nazywany wykrywaczem kłamstw
Wariograf, to urządzenie, które rejestruje reakcje osoby badanej na bodziec, jakim najczęściej jest werbalnie zadane pytanie. Za pomocą specjalistycznych testów, udowodnionej naukowo metodyce, wypracowanych przez lata standardów, skomplikowanej analizie – za pomocą wariografu można wskazać, czy reakcje osoby badanej są typowe dla osób szczerych, czy nie szczerych.
Decyzja o badaniu wykrywaczem kłamstw i co dalej?
Po podjęciu decyzji, że skorzystanie z usługi badań wariograficznych (poligraficznych lub potocznie wykrywaczem kłamstw) jest niezbędne, należy poszukać firmy, która się tym zajmie. Na dzień pisania artykułu, czyli 30 maja 2025 roku, nie ma w Polsce instytucji państwowej, która robiłaby to w sposób komercyjny. Zajmują się tym wyłącznie prywatne podmioty: wyspecjalizowane pracownie (najczęściej w formie jednoosobowych działalności gospodarczych) oraz biura detektywistyczne (jako wykonawcy lub pośrednicy). Na rynku nie brakuje też ludzi z przypadku, którzy nie mają pojęcia o metodyce badań, a mimo wszystko wykonują takie badania, stąd należy zachować ostrożność, a wszelkie podejrzenia o tym, że badanie zostało wykonane w sposób niewłaściwy warto zgłaszać do Polskiego Towarzystwa Badań Poligraficznych.
Zamówienie badania wariograficznego
Jeżeli wykonujesz badanie do celów prywatnych, to sprawa jest prosta – dzwonisz, zlecasz, a o szczegółach przeczytasz ciut niżej. Jeżeli chcesz zlecić badanie do celów procesowych jako dowód z dokumentu, to warto spytać, czy osoba wykonująca badanie jest na liście biegłych sądowych z zakresu badań poligraficznych (wariograficznych). To istotne, gdyż zdarzają się sytuacje, że badanie przeprowadza osoba, która nie jest biegłym z zakresu wariografii, stąd sugeruję ten fakt sprawdzić, na przykład na liście biegłych sądowych w konkretnym Sądzie Okręgowym.
W przypadku rezerwacji badania spodziewaj się:
- Pytania czy badanie jest do celów prywatnych czy procesowych – od tego zależy cena badania. Te badania do celów prywatnych są tańsze, a opinia z reguły zawiera niezbędne minimum, stąd jej napisanie trwa krócej niż napisanie opinii do celów procesowych.
- Informacji o cenie badania i terminie.
- Informacji o zadatku i pozostałej płatności za badanie.
Tyle w skrócie. Stąd też warto przygotować się do rozmowy i zadawać pytania, by mieć obraz wszystkiego i móc świadomie podjąć decyzję.
Rezerwacja terminu, po co zadatek?
Kiedy ustalisz termin badania (najczęściej czas oczekiwania w przypadku badań prywatnych to 2-3 dni), zostaniesz poinformowany, że proces rezerwacyjny kończy wpłata zadatku na poczet badania (kwota ta odejmowana jest od należności za badanie).
Zadatek to forma potwierdzenia, że zlecający rzeczywiście zamierza skorzystać z usługi. Jest to niezbędne i praktykowane już przez niemal wszystkie firmy zajmujące się instrumentalną detekcją nieszczerości. Zadatek stanowi pewnego rodzaju gwarancję, że osoba zlecająca przedyskutowała problem z badanym i uzyskała jego zgodę co do badania (wstępną, bo tą właściwą należy złożyć przed poligraferem).
O co pytać przy rezerwacji badania wariografem?
Szeroko postawione pytanie „jak wygląda badanie wariografem?” nie jest dobrym rozwiązaniem. Tak zadane pytanie może być uzupełnione o odpowiedź graniczącą wręcz z wykładem. Procedura badania jest niezwykle skomplikowana i opowiedzenie jej w kilku zdaniach jest możliwe, ale nie odpowie na konkretne pytania. To, co interesuje zamawiającego nie zawsze jest tym, o czym mówi poligrafer. Dlatego też warto przygotować sobie konkretne pytania, a to co badanych najbardziej interesuje, to:
- Cena badania
- Czas trwania badania
- Czy dostanę opinię na piśmie?
- Ile mogę zadać pytań?
- Czy wariograf jest cyfrowy?
Z trwogą przyglądam się temu, że statystycznie zaledwie 1 osoba na 100 zapyta o kompetencje badającego. Jest to niezwykle niepokojące, gdyż to od badającego i jego wiedzy i kompetencji zależy, czy badanie będzie miarodajne.
Kiedy układamy pytania krytyczne?
Pytania relewantne (istotne, krytyczne), czyli te, które padają w teście i są związane ze sprawą, najczęściej układa się bezpośrednio przed badaniem, omawiając je ze zlecającym i samym badanym. W badaniach na potrzeby procesowe robi się to znacznie wcześniej, gdyż należy się zapoznać z istotą sprawy, niejednokrotnie z aktami sprawy, a następnie obrać taktykę (do spraw procesowych najczęściej korzysta się z testów jednoproblemowych, więc ilość testów jest wprost proporcjonalna do ilości badanych aspektów.
Warto przygotować sobie roboczo pytania do badania wariografem do celów prywatnych i zapisać je sobie, a następnie przedstawić poligraferowi, by on ułożył je w taki sposób, by ich zadawanie w teście nie wywoływało na przykład przesilenia poznawczego u osoby badanej.
Przygotowując pytania należy pamiętać, że mają być one zamknięte, a badany ma na nie odpowiadać „tak” lub „nie”.
Gdzie mogę przeprowadzić badanie?
Badanie przeprowadzamy na terenie całej Polski. Posiadamy pracownie stałe w takich miastach jak:
Tarnowskie Góry, Katowice, Kraków i Opole,
oraz pracownie tymczasowe w każdym mieście wojewódzkim (Warszawa, Rzeszów, Kielce, Lublin, Poznań). Realizujemy również badania wyjazdowe do każdego miasta, gdzie zaadaptujemy na potrzeby badania pomieszczenia, organizując pracownię zgodną ze standardem. Dodatkowo realizujemy badania za granicą Polski, przeprowadzając badania w takich krajach jak: Niemcy, Belgia, Holandia, Francja, Czechy, Słowacja.
Zapraszamy do współpracy w badaniach prywatnych i do celów procesowych. Zamów badanie: 690655840