Badanie wariografem – jak się przygotować?

Często pytany jestem o to jak przygotować się do badania wariograficznego. Badanie wariografem jak większość badań, wymaga odpowiedniego przygotowania, celem osiągnięcia miarodajnego wyniku. Z najważniejszych spraw, na które należy zwrócić uwagę, to kwestie stanu psychofizjologicznego osoby badanej. To, że osoba badana w dniu badania nie będzie się czuła komfortowo, będzie odczuwała strach, niepokój, niepewność lub jakiekolwiek inne nieprzyjemne odczucie, jest czymś naturalnym i w żaden sposób nie przesądza o tym, że w badanym zagadnieniu taka osoba ma zamiar być szczera, czy też kłamać.

Lęk przed badaniem wariografem jest czymś normalnym

Niepokój i strach wynikają bardzo często z faktu bycia poddanym egzaminowi, albowiem badanie poligraficzne ma pewnego rodzaju formę egzaminu. Dodatkowo niepewność może wynikać po prostu z braku wiedzy na temat samego badania poligraficznego i lęku z tym związanego. Ważnym jest, żeby o takich odczuciach poinformować eksperta, który będzie przeprowadzał badanie. Każdy z poligraferów wie, jakie odczucia towarzyszą osobie badanej i jest to normalne zjawisko, stąd nie należy się obawiać i podzielić swoim lękiem z poligraferem. W sytuacji wątpliwości co do procedury związanej z badaniem, skuteczności badania, czy nawet kompetencji i doświadczenia poligrafera lub jakości urządzenia, na którym przeprowadzane jest badanie, też nie należy odczuwać obaw i najzwyczajniej dopytać egzaminatora. Pozwoli to w jakiś sposób oczyścić atmosferę w pracowni i jest duża szansa na to, że badany oswoi się z sytuacją, w której się znalazł, a co się z tym wiąże „z czystą głową” podda się badaniu.

Na co zwrócić uwagę przed badaniem wykrywaczem kłamstw?

Dzień przed badaniem poligraficznym (wariograficznym) należy unikać nadmiernego wysiłku fizycznego (uczestnictwo w maratonie, super serie i tym podobne). Na badanie trzeba przyjechać wypoczętym i chociaż stres związany z faktem badania może utrudnić spokojny sen, wypada postarać się o możliwość regeneracji przez noc. Przed samym badaniem należy zaspokoić wszystkie swoje potrzeby fizjologiczne, w tym kwestie związane z głodem, by uniknąć czynnika zakłócającego wywołanego dyskomfortem lub po prostu „burczeniem” w brzuchu. Jeżeli badany na stałe przyjmuje jakieś leki – ma je normalnie przyjąć, zgodnie z dotychczasowym zaleceniem lekarza. Jednak należy powiedzieć poligraferowi jakie leki przyjęło się w dniu badania (podając nazwę handlową leku i przyjętą dawkę). Celem uniknięcia dyskwalifikacji badanego na etapie wywiadu zdrowotnego, warto w czasie rezerwacji terminu badania, w rozmowie telefonicznej z pracownią badań poligraficznych, przedstawić w skrócie kwestie medyczne i tym samym uzyskać informację, czy w konkretnej sytuacji jest możliwość przeprowadzenia miarodajnego badania.

Na co zwrócić uwagę w trakcie badania wariograficznego?

W trakcie badania wariograficznego osoba badana będzie wielokrotnie pytana o swoje samopoczucie lub odczucia. Nie należy krępować się i koniecznym jest bycie szczerym w odpowiedziach na takie pytania. Jeżeli cokolwiek zmieniło się w odczuciu badanego, niezbędnym jest opowiedzenie o tym i rozwiązanie ewentualnego problemu. W sytuacji głodu – należy coś zjeść, w odczuciu chłodu – podnieść temperaturę w pracowni, gdy odczuwa się pragnienie – należy napić się wody i tym podobne.
Kolejnym ważnym etapem w trakcie badania poligraficznego jest omówienie pytań. I tu niezbędnym jest pełne zrozumienie pytania przez badanego. Niedopuszczalne jest, by badany domyślał się intencji pytania, nie rozumiejąc jego treści. Język zastosowany w pytaniu, a także zasób słów, musi być dobrany do poziomu badanego. Podobnie rzecz się ma w kwestii poruszanego w pytaniu tematu. Między innymi w przypadku, w którym zdarzenia w pytaniu „nachodzą” na siebie okresem lub czas zdarzenia nie jest w omówieniu pytania jasno określony – należy poprosić o doprecyzowanie pytania.
Pomiędzy seriami testu badany będzie pytany o to, czy o czymś pomyślał lub czy coś mu się przypomniało. Ważnym jest, by na tego typu pytania być szczerym, zwłaszcza w sytuacji, w której dokucza badanemu jakaś natrętna myśl.
Niezbędnym jest informowanie poligrafera o każdej zmianie samopoczucia w trakcie badania wariografem.

Na co się nastawić w związku z badaniem poligraficznym?

W sytuacji kiedy badanie poligraficzne przeprowadza profesjonalista, należy ze spokojem poddać się badaniu i współpracować. Badanie wariograficzne nie ma niczego wspólnego z przesłuchaniem. Nie należy się spodziewać, by poligrafer „punktował” badanego przy stwierdzeniu śladów wprowadzenia w błąd w trakcie testów. Osoba przeprowadzająca egzamin za pomocą poligrafu rejestruje nieświadome reakcje organizmu badanego na wprowadzony bodziec (najczęściej w formie werbalnie zadanego pytania). Każdy z testów przeprowadzony będzie w trzech lub pięciu seriach, a pytania w każdej z serii będą w innej kolejności. Dodatkowo należy przygotować się na to, że samo badanie (tu koniecznym jest podkreślenie, że większość zależy od skomplikowania sprawy) będzie trwało od dwóch do pięciu godzin. Przy bardzo skomplikowanych sprawach (najczęściej są to sprawy karne, a samo badanie odbywa się na potrzeby procesowe) badanie może być przeprowadzone w kilku etapach (wielowątkowość sprawy) i trwać kilkanaście godzin rozłożonych na kilka dni. Ale przedstawiony przykład jest rzadko przytrafiającym się wyjątkiem.

FAQ